Al langer dan we we ons kunnen herinneren wordt er ieder jaar in het weekend rond de 10e juli kermis gevierd in Heinkenszand, de zogenoemde ‘Eintjesantse mart’.
In de plakboeken van Janna van Damme-Nijsse vonden we tussen haar krantenknipsels alleen een kleine aankondiging van de kermis in de PZC van 11 juli 1980
Wel vonden we in het archief van haar zoon Kees een paar foto’s van de boogschietvereniging Soranus die in het verleden tijdens de kermisdagen schietwedstrijden organiseerde.
Tot zo’n honderd jaar geleden was de kermis voornamelijk een katholiek feest, maar in de loop der tijd is het hele dorp gaan meedoen en zijn de bijkomende festiviteiten flink uitgebreid. Ook de muziek veranderde van draaiorgel tot keiharde beat!
In onze jeugd, zo in de vijftiger jaren, begon de kermis zodra de scholen uitgingen en ‘s avonds was het wielrennen. Het parcours liep vanaf de Dorpsstraat, Steneslop, Kraaiendijk, Clara’s pad, Dorpsstraat.
Op zaterdag was het de hele dag tot ‘s avonds laat groot feest.
‘s Zondags lag de kermis stil en op maandagmiddag werden er tot halverwege de twintigste eeuw schiettoernooien georganiseerd door de Heinkenszandse boogschuttersvereniging Soranus.
‘s Maandagsavonds werd gezegd dat het vooral kermis was voor echtparen.
Veel mensen spaarden een jaar lang om eens lekker ‘kerremisse’ te kunnen vieren.
Net als tegenwoordig werd er ook toen al heel wat alcohol geconsumeerd.
Er gaat een verhaal dat een strenge dorpsagent de plaatselijke melkboer vroeg om met zijn bakfiets een laveloze kermisganger naar het kot, onder het toenmalige gemeentehuis in de Dorpsstraat, te vervoeren!
De kermis speelde zich in de vorige eeuw voornamelijk af in de Dorpsstraat voor de openbare school, waar nu het Van der Biltplein is, en verder aan het begin van de Kerklaan en op het terrein naast het vroegere café van Jan en Sofie Hoondert, tegenover de Kerkdreef.
Er was o.a. een caroussel (kuresel), zweef, botsautootjes, een schiettent, ballengooien, het kraampje van ome Japie en zijn vrouw(tje, want ze was erg klein). Zij hield dan een bos touwtjes in haar handen waar je er voor een dubbeltje een uittrekken mocht. Het was altijd weer een verrassing wat er dan aan je touwtje hing.
En natuurlijk stond er ook ieder jaar de oliebollenkraam van Janvier (Jan Vier).
Later kwamen er veel modernere attracties bij zoals de ‘rups’, de ‘bank’, etc.
en sinds een aantal jaren organiseert de winkeliersvereniging op zaterdag tijdens de kermis de ‘Langste braderie van Zeeland’.
Op de zondagmiddag kun je lachen om alle bijzondere figuren die aan de ‘solex-race’ meedoen!
De kermis draait tegenwoordig ook op zondag.
Ter afsluiting nog een leuk gezegde: ‘Nieuwe petaoten en zoute vis ete de boeren a’t kerremisse is’!
Els Bakker-van Damme, Kees van Damme en Jan Minnaard.
